گنچ پنهان ایران؛ طلای ۱۱۷ میلیون تنی که در سایه مانده!

ایران، گنجینه‌ای از طلای دست‌نیافتنی!

آخرین برآوردهای دقیق از ذخایر طلای کشور، حکایت از ثروتی عظیم دارد که در دل خاک ایران نهفته است. هرچند این منابع قابل توجه هستند، اما ظاهراً بخش قابل توجهی از برداشت‌ها همچنان از کانسنگ‌های اکسیدی صورت می‌گیرد؛ نوعی که اگرچه استخراج و فرآوری آن آسان‌تر است، اما پایانی زودتر را برای ذخایر نوید می‌دهد.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از فارس، داده‌های جدید منتشر شده، وضعیت استخراج طلا در ایران را نمایان می‌سازد. طبق این گزارش‌ها، تمرکز اصلی استخراج همچنان بر کانسنگ‌های اکسیدی است. این منابع، علی‌رغم سهولت دسترسی و فرآوری، به دلیل محدودیت ذاتی، سریع‌تر از ذخایر دیگر تخلیه می‌شوند و بخش عمده‌ای از استخراج طلای کشور را به خود اختصاص داده‌اند.

کانسنگ‌های اکسیدی؛ فرصتی با عمر کوتاه

بر اساس اطلاعات منتشر شده، ذخایر باقی‌مانده از کانسنگ‌های اکسیدی در ایران حدود ۱۰۹.۹ میلیون تن تخمین زده شده است. در حالی که استخراج اسمی از این بخش به ۹.۸۴ میلیون تن می‌رسد، نکته قابل توجه، افزایش روند استخراج واقعی در سه سال اخیر است. این رقم از ۵.۹۹ میلیون تن در سال ۱۴۰۰، به ۶.۷۵ میلیون تن در سال ۱۴۰۱ و سپس به ۷.۳۰ میلیون تن در سال ۱۴۰۲ رسیده است.

با میانگین استخراج سالانه ۶.۶۸ میلیون تن، شاخص عمر پایان‌پذیری این کانسنگ‌ها تنها ۱۶.۴۵ سال برآورد شده است. همچنین، ضریب بهره‌برداری از این معادن ۶۷.۸۸ درصد است که نشان‌دهنده فشار قابل توجه بر این ذخایر و مصرف بخش زیادی از ظرفیت آن‌هاست.

ذخایر عظیم سولفیدی؛ گنجینه‌هایی در انتظار کشف

در مقابل، ذخایر کانسنگ طلای سولفیدی، با حجم باقی‌مانده قابل توجه ۱۱۷.۴۲ میلیون تن، همچنان بخش کوچکی از چرخه تولید را به خود اختصاص داده‌اند. استخراج اسمی از این بخش ۵.۴۸ میلیون تن است، اما استخراج واقعی آن نیز در مقایسه با اکسیدی‌ها بسیار کمتر بوده و از ۱.۲۱ میلیون تن در سال ۱۴۰۰ به ۱.۶۳ میلیون تن در سال ۱۴۰۲ افزایش یافته است.

مرکز پژوهش‌های مجلس، شاخص عمر پایان‌پذیری این ذخایر را ۸۳.۲۷ سال تخمین زده است؛ رقمی که پتانسیل بلندمدت این منابع را برای تامین پایدار طلا در آینده نشان می‌دهد. با این حال، ضریب بهره‌برداری پایین ۲۵.۷۲ درصدی از معادن سولفیدی، بیانگر آن است که بخش بزرگی از این ظرفیت عظیم هنوز وارد مدار تولید نشده و در انتظار سرمایه‌گذاری و توسعه است.

چالش‌های استخراج و ضرورت تغییر رویکرد

در بخش محتوای طلا نیز، ذخیره باقی‌مانده ۲۶۹ تن و استخراج اسمی ۲۰.۱۸ تن گزارش شده است. استخراج واقعی طلا نیز در سال‌های اخیر بین ۱۲ تا ۱۳.۵۷ تن نوسان داشته است. شاخص عمر پایان‌پذیری در این بخش ۲۰.۸۶ سال و ضریب بهره‌برداری ۶۷.۰۹ درصد است.

کارشناسان، «عدم توسعه اکتشافات جدید» و «محدودیت‌های زیست‌محیطی» را از عوامل اصلی این روند می‌دانند. همچنین، احتمال عدم ثبت دقیق محصولات جانبی معادن در آمار رسمی، ممکن است تصویر کاملی از وضعیت استخراج ارائه ندهد. با این حال، فشار اصلی استخراج بر کانسنگ‌های اکسیدی، با توجه به توسعه فرآوری طلا بر پایه همین نوع کانسنگ، امری قابل تأمل است.

ضرورت استراتژیک؛ گامی به سوی ذخایر سولفیدی

در چنین شرایطی، کارشناسان و فعالان صنعت، بر ضرورت تغییر رویکرد و حرکت به سمت فعال‌سازی و بهره‌برداری از ذخایر سولفیدی تاکید دارند. سرمایه‌گذاری در اکتشافات جدید و توسعه فناوری‌های فرآوری کانسنگ‌های پیچیده‌تر، می‌تواند ضامن پایداری تولید طلای کشور در بلندمدت باشد و ایران را از تکیه صرف بر ذخایر محدود و زودگذر نجات دهد.