بازگشت پدیده اقلیمی سوپر النینو به ایران پس از ۱۴۹ سال؛ سیل یا خشکسالی؟
بازگشت یک بحران اقلیمی پس از یک قرن و نیم
سوپر النینوی ۲۰۲۶ به عنوان بازگشت یک بحران اقلیمی بزرگ شناخته میشود که آخرین بار در سال ۱۸۷۷ رخ داده بود. به گزارش همشهری آنلاین، مهدی زارع، استاد تمام پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، با تحلیل این رخداد اظهار داشت که در سال ۱۸۷۷ ناهنجاری دمای سطح دریا در اقیانوس آرام استوایی به ۳.۵ درجه سانتیگراد رسید که منجر به قحطی جهانی و مرگ بیش از ۵۰ میلیون نفر شد.
زارع افزود که شباهتهای ساختاری میان رویداد سال ۱۸۷۷ و پدیده در حال ظهور ۲۰۲۶ نگرانکننده است. هر دو رویداد از توالیهای خاص لانینا پیروی میکنند که باعث انباشت انرژی حرارتی و سپس تخلیه شدید آن به سمت شرق میشود، هرچند ظرفیت جهان امروز برای مقابله با شوکهای اقلیمی نسبت به ۱۵۰ سال گذشته تغییرات ساختاری داشته است.
تأثیر سوپر النینو بر اقلیم ایران
این استاد پژوهشگاه زلزلهشناسی درباره وضعیت ایران در این دوره پیشبینی کرد: برخلاف بسیاری از مناطق جهان که با خشکسالی مواجه میشوند، ایران و خاورمیانه ممکن است گرایشی «مرطوب» را تجربه کنند. با این حال، وی نسبت به ماهیت این بارشها هشدار داد:
- احتمال وقوع بارشهای بالاتر از میانگین در مناطق غربی و جنوبی ایران.
- تبدیل بارشها به رگبارهای شدید و ناگهانی به جای بارشهای ملایم.
- افزایش خطر سیلابهای مخرب در مناطق کوهستانی به دلیل زهکشی ضعیف.
- کاهش بارش برف در ارتفاعات میانی و افزایش روانابهای سریع بهاری.
چالشهای اقتصادی و تورم جهانی
زارع با تأکید بر اینکه آسیبهای سال ۲۰۲۶ بیشتر ماهیت اقتصادی خواهد داشت، تصریح کرد: اگرچه بشریت امروز از گرسنگیهای گسترده قرن نوزدهم مصونتر است، اما اقتصاد جهانی به دلیل وابستگی متقابل، به سرعت تحت تأثیر کاهش تولید محصولات کشاورزی قرار میگیرد. پیشبینی میشود این پدیده حدود ۰.۴ تا ۰.۸ درصد از رشد بالقوه اقتصادی ایران را کاهش دهد.
در نهایت، این محقق حوزه مخاطرات یادآور شد که نوسانات قیمت کالاهای اساسی در بازارهای جهانی و اختلال در زنجیره تأمین، میتواند شاخص قیمت مصرفکننده را در داخل کشور با فشار تورمی مواجه کند. با این وجود، توسعه زیرساختهای ذخیره آب و استفاده از بذرهای مقاوم به خشکسالی میتواند بخشی از اثرات منفی این پدیده را تعدیل نماید.
