قطعی اینترنت در ایران، چطور متا را ۱۷۰ میلیارد دلار متضرر کرد؟
در ماجرای افت ارزش سهام متا به دلیل قطعی اینترنت در ایران،به وضوح می توان دریافت که «کلیک» یک کاربر در تهران، پیوند ناگسستنی با «دلار» یک سرمایهگذار در نیویورک دارد.
غزال زیاری– در شرایطی که تار و پود اقتصاد جهانی با رشتههای نامرئی اینترنت به هم گرهخورده، منطقی است که پیامد هرگونه قطعی و تزلزل در اینترنت، فراتر از مرزهای جغرافیایی کشورها باشد.
گزارش مالی سهماهه اول سال ۲۰۲۶ شرکت متا، مالک پلتفرمهای اینستاگرام، واتساپ و فیسبوک، بهوضوح نشان میدهد که تصمیمهای سیاسی و امنیتی در یک نقطه از جهان، چطور میتواند میلیاردها دلار از ارزش بازار یک غول فناوری را تبخیر کند. در این گزارش قصد داریم تا به پایان دوران رشد بیوقفه شبکههای اجتماعی در سایه پدیدهای به نام اینترنت چندپاره یا قطعی اینترنت بپردازیم.
گزارش مالی متا در سهماهه اول ۲۰۲۶: فراتر از اعداد
شرکت متا در آخرین روزهای آوریل، آمار عملکردش در سهماهه اول سال میلادی ۲۰۲۶ را ارائه کرد.
گرچه این آمار در نگاه اول، خیرهکننده بود و درآمد کل ۵۶.۳۱ میلیارد دلاری این شرکت که نشاندهنده رشد ۳۳ درصدی نسبت به سال گذشته است، بهشدت جلبتوجه میکرد؛ اما در بطن آن، نشانههایی از یک بحران عمیق دیده میشد که سرمایهگذاران را بهشدت نگران کرد.
تضاد میان درآمد و رشد کاربر
یکی از کلیدیترین شاخصهایی که والاستریت برای ارزیابی سلامت شرکتهای فناوری مدنظر میگیرد، استفاده تعداد کاربران فعال روزانه (DAP) است. برای اولین بار در تاریخ متا (بهعنوان یک مجموعه از اپلیکیشنها)، در این بازه سهماهه، این شاخص کاهش چشمگیری داشت و تعداد کاربران فعال روزانه به ۳.۵۶ میلیارد نفر رسید که گرچه نسبت به سال قبل ۴% رشد داشت، اما در مقایسه با سهماهه چهارم سال ۲۰۲۵، با افتی ۵ درصدی همراه بود.
مدیران متا از دو عامل اصلی برای این کاهش نام بردند: اختلالات گسترده اینترنت در ایران و محدودیتهای دسترسی به واتساپ در روسیه.
این نشاندهنده آن است که ثبات آمارهای جهانی یک شرکت چندملیتی تا چه اندازه به پایداری زیرساختهای اینترنتی در بازارهای منطقهای وابسته است. سود خالص ۲۶.۸ میلیارد دلاری متا در این دوره، درواقع شامل یک مزیت مالیاتی یکباره ۸ میلیارد دلاری بود که ناشی از اجرای اصلاحات مالیاتی دولت ترامپ در مورد هزینههای تحقیق و توسعه است. بدون این مزیت، سود واقعی شرکت بهمراتب کمتر از اینها نشان میداد. این تفاوت همراه با کاهش تعداد کاربران، باعث شد که سهام متا در معاملات (بعد از بسته شدن بازار) بین ۷ تا ۱۰% سقوط کرده و حدود ۱۷۰ میلیارد دلار از ارزش بازار این شرکت در یک شب نابود شود.
