یارانه نقدی؛ تغییرات قریبالوقوع در راه است؟ حذف دهکهای پردرآمد و اما و اگرهای افزایش برای خانوادههای پرجمعیت
تغییرات در سبد یارانهها؛ گامی به سوی عدالت اقتصادی یا چالشهای جدید؟
طرح پرداخت یارانه نقدی که از سالها پیش با هدف تعدیل فشار اقتصادی بر اقشار آسیبپذیر جامعه و تقویت قدرت خرید خانوارها اجرایی شده، این روزها در کانون توجهات قرار گرفته است. با توجه به تورم فزاینده و افزایش هزینههای زندگی، لزوم بازنگری در سازوکار تخصیص این منابع و میزان پرداختیها بیش از پیش احساس میشود. با این حال، محدودیتهای بودجهای دولت، امکان افزایش همگانی یارانه را محدود ساخته است.
قانون حمایت از خانواده؛ ابزاری برای هدایت منابع یارانهای
در همین راستا، دولت و مجلس شورای اسلامی در چارچوب «قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت»، رویکردی را در پیش گرفتهاند که هدف آن هدایت منابع یارانهای به سمت خانوادههای کمبرخوردار و پرجمعیت است. این رویکرد به معنای حذف یارانه نقدی از دهکهای پردرآمد و تخصیص منابع حاصله به منظور تقویت یارانههای خانوارهایی است که واجد شرایط خاصی هستند.
به گزارش پایگاه خبری سرگرمی روز، بر اساس ماده ۱۳ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، سازمان هدفمندسازی یارانهها مکلف است با حذف یارانه سه دهک درآمدی بالای جامعه، منابع لازم برای افزایش حمایت از خانوارهای دهکهای اول تا چهارم دارای حداقل سه فرزند را فراهم نماید.
حذف دهکهای پردرآمد؛ گامی عملیاتی برای حمایت از خانوادههای نیازمند
در همین خصوص، امیرحسین بانکیپور، نماینده مجلس شورای اسلامی، اعلام کرده است که یارانه نقدی دهکهای هشتم تا دهم درآمدی در ماههای آینده از چرخه پرداخت خارج خواهد شد. این حکم قانونی که از سال ۱۴۰۰ به تصویب رسیده، اکنون با توجه به تأکید قانون بودجه سال جاری بر اجرای ماده ۱۳ قانون جوانی جمعیت، زمینه را برای عملیاتی شدن فراهم نموده است.
افزایش سهبرابری یارانه؛ وعدهای برای خانوادههای دارای سه فرزند
زهرهسادات لاجوردی، نماینده مجلس شورای اسلامی، در تشریح جزئیات این طرح بیان داشت که بر اساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، یارانه خانوارهای دهکهای اول تا چهارم که حداقل سه فرزند دارند، باید سه برابر شود. وی افزود که منابع حاصل از حذف یارانه دهکهای پردرآمد در سال گذشته صرف اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی شد، اما قانون بودجه امسال صراحتاً این منابع را به اجرای ماده ۱۳ قانون جوانی جمعیت اختصاص داده است.
شرایط بهرهمندی از یارانه افزایشی
خانم لاجوردی تأکید کرد که سازمان هدفمندسازی یارانهها موظف به اجرای این قانون است تا خانوادههای مشمول بتوانند از مزایای در نظر گرفته شده بهرهمند شوند. بر این اساس، افزایش سهبرابری یارانه برای خانوارهای واجد شرایط در دستور کار قرار گرفته و انتظار میرود به زودی وارد مرحله اجرا شود. شرایط کلیدی برای بهرهمندی از این حمایت شامل قرارگیری در دهکهای اول تا چهارم درآمدی و داشتن حداقل سه فرزند تحت تکفل است.
شرط جدید برای دریافت یارانه؛ نگاهی به جزئیات اجرایی
یکی دیگر از شروط مهم برای بهرهمندی از این حمایت، عدم اشتغال والدین در دستگاههای مشمول ماده ۲۹ قانون برنامه ششم توسعه است. این شرط با هدف اطمینان از تخصیص منابع به خانوادههای واقعاً نیازمند و کمبرخوردار وضع شده است.
اجرای مرحلهای طرح؛ تدبیری برای مدیریت منابع
اجرای این طرح به صورت مرحلهای صورت خواهد گرفت. در گام نخست، پرداختها از خانوادههای دارای بیش از سه فرزند در دهک اول آغاز میشود و سپس به صورت پلکانی سایر خانوادههای مشمول در دهکهای دوم تا چهارم را در بر خواهد گرفت. مسئولان دلیل این رویکرد را محدودیت منابع و عدم امکان پرداخت همزمان به تمامی مشمولان عنوان کردهاند.
وضعیت فعلی پرداخت یارانهها
در حال حاضر، یارانه نقدی خرداد ماه ۱۴۰۵ طبق روال معمول، در بازه زمانی ۲۵ تا ۳۱ خرداد ماه به حساب سرپرستان خانوار واریز خواهد شد. بر اساس آخرین مصوبات، خانوارهای دهکهای اول تا سوم به ازای هر نفر مبلغ ۴۰۰ هزار تومان و خانوارهای دهکهای چهارم تا نهم مبلغ ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر دریافت میکنند.
جزئیات تکمیلی در راه است
در صورتی که مراحل اجرایی افزایش سهبرابری یارانه برای خانوارهای مشمول نهایی شود، سازمان هدفمندسازی یارانهها جزئیات دقیق زمان آغاز پرداختها و نحوه اجرای این قانون را به اطلاع عموم خواهد رساند.
