ضربالاجل ۶۰ روزه تهران به واشنگتن: کلید ۵۰ درصد پولهای بلوکهشده در دستان ایران؟
در روزهایی که منطقه شاهد اوجگیری تنشها در جبهههای گوناگون است، پروندههای پیچیده دیپلماتیک و حقوقی میان ایران و آمریکا نیز همچنان در جریان است. محوریت این مذاکرات، که به صورت غیرمستقیم پیگیری میشود، بر موضوعاتی چون رفع تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدود شده و آینده برنامه هستهای ایران متمرکز است. تحولات اخیر منطقه، از جمله درگیریها در لبنان، بر حساسیت این مذاکرات افزوده و انتظارات را برای دستیابی به یک توافق، افزایش داده است.
به نقل از مهر، کاظم غریبآبادی، معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت خارجه، در تشریح جزئیات پیشنویس تفاهم احتمالی میان ایران و آمریکا، از یک «فرمول ۵۰ درصدی» برای آزادسازی پولهای بلوکهشده خبر داد. این تفاهم، در صورت امضا، باید بلافاصله مسیر دسترسی ایران به نیمی از منابع مالی مسدودشده را باز کند و در بازه زمانی حداکثر ۶۰ روز، تکلیف تمامی اموال بلوکهشده را روشن نماید.
نگرانیها از تشدید تنش و اصرار بر آتشبس
غریبآبادی در بخشی از این گفتوگو، به هشدارهای متقابل میان ایران و اسرائیل در پی اقدامات نظامی تلآویو در لبنان اشاره کرد و آن را نشانهای از تأثیرگذاری بازدارندگی متقابل و تغییر موازنه در میدان دانست. وی تأکید کرد که اقدامات رژیم صهیونیستی در لبنان، نقض آتشبس محسوب میشود و جمهوری اسلامی ایران در صورت عدم توقف این حملات، دست به اقدام متقابل و متناسب میزد.
معاون وزارت خارجه، لبنانیها را نیز مشمول توافق آتشبس پس از جنگ ۴۰ روزه دانست و تصریح کرد که اگر قرار باشد این آتشبس در بخشی از جغرافیای مورد توافق نقض شود، ایران واکنش نشان خواهد داد. وی در ادامه، آمریکا و اسرائیل را مقصر این اتفاقات دانسته و مسئولیت جلوگیری از نقض آتشبس را بر دوش واشنگتن نهاد.
حق حاکمیت بر تنگه هرمز و چالشهای پیش رو
در این مصاحبه، بحث تنگه هرمز و همکاریهای احتمالی با عمان نیز مورد بررسی قرار گرفت. غریبآبادی بر حق حاکمیت ایران و عمان بر آبهای سرزمینی تنگه هرمز تأکید کرد و ضمن اشاره به حقوق بینالملل دریاها، توضیح داد که این حاکمیت در شرایطی که خطر برهم خوردن نظم و امنیت وجود داشته باشد، قابل اعمال است. وی همچنین به مفهوم «عبور ایمن و مدیریت مسئولانه» در شرایط صلح اشاره کرد و هزینهگیری در ازای خدمات دریایی را مغایر حقوق بینالملل ندانست.
غریبآبادی در ادامه، ابراز داشت که بیش از چهار دهه استفاده رایگان برخی کشورها از این تنگه، و همچنین تهدیدهای احتمالی، دلیل وضع مقررات و محدودیتهای جدید است. وی افزود که این اقدامات مخالف حقوق بینالملل نیست، هرچند ممکن است برای برخی کشورها خوشایند نباشد.
جزئیات جدید از مذاکرات با آمریکا: ۵۰ درصد پول، ۶۰ روز
معاون حقوقی وزارت خارجه، در خصوص مذاکرات با آمریکا، تاکید کرد که ایران زمانی یک متن را نهایی تلقی میکند که ملاحظات و منافعش به طور کامل در آن لحاظ شده باشد. وی خاتمه دائمی و فوری جنگ در همه جبههها، لغو محاصره دریایی و آزادسازی پولهای مسدود شده ایران را از نکات کلیدی و اساسی برشمرد.
غریبآبادی با اشاره به اینکه این پولها متعلق به خود ایران است، تصریح کرد که آمریکا به صورت غیرقانونی آنها را مسدود کرده است. وی حداقل اصرار ایران را آزادسازی ۵۰ درصد این وجوه بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم و مابقی آن ظرف مدت معقولی (نه بیشتر از یک یا دو ماه) دانست. وی همچنین به سفر هیئت ایرانی به قطر و نقش این کشور در تسهیل آزادسازی منابع مالی اشاره کرد و آن را گامی موفق در راستای دسترسی ایران به داراییهای خود دانست.
دفاع حقوقی ایران در مجامع بینالمللی
در بخش دیگری از این گفتوگو، غریبآبادی به پیگیریهای حقوقی ایران در قبال خسارات ناشی از جنگ اشاره کرد و اعلام داشت که جمهوری اسلامی ایران هزاران صفحه سند و مستندات دقیق را برای طرح این موضوع در سازمان ملل متحد و سایر مجامع بینالمللی تهیه و ارائه کرده است. وی مستندسازی نقش برخی کشورها در حمایت از متجاوزان، بررسی جداگانه تجاوز رژیم صهیونیستی و ایالات متحده، و همچنین آثار این تجاوز بر زیرساختها و غیرنظامیان را از جمله اقدامات صورت گرفته برشمرد.
این مقام مسئول، ضمن تأکید بر تعهد وزارت امور خارجه برای دفاع از منافع کشور در مجامع بینالمللی، آمادگی خود را برای تکمیل مستندسازیها و تقویت پیگیریهای حقوقی اعلام داشت. وی همچنین به پیگیری موضوعاتی چون استفاده از استارلینک در عملیات نظامی و تأثیر آن بر نقض قواعد بینالمللی پرداخت.
