، ۵ آبان ۱۴۰۵ — ساعت ۱۴:۰۳
اقتصاد

کلادفلر: ترافیک اینترنت ایران ۴۱ درصد افت کرده است

داده‌های رادار کلادفلر نشان می‌دهد ترافیک اینترنت ایران در هفته گذشته به شدت افت کرده و پرمصرف‌ترین ساعت روز یکشنبه تنها معادل ۴۱ درصد قله هفتگی بوده است.

بر اساس گزارش پایگاه فناوری دیجیاتو از این داده‌ها، قله ترافیک هفت روز گذشته در ۲۷ مهر ثبت شد. شلوغ‌ترین ساعت روز یکشنبه، ساعت ۱۹ به وقت گرینویچ، تنها ۴۱ درصد همین قله بود.

افت در بازه یک‌ماهه هم دیده می‌شود. قله مصرف ماهانه هشتم مهر ثبت شد و از ۱۲ مهر روند مصرف به روشنی سقوط کرد. قله روز سوم آبان تنها معادل ۳۲ درصد قله ماهانه بود. علت این کاهش روشن نیست.

همزمان کاربران نیز در شبکه‌های اجتماعی از افت کیفیت اینترنت در روزهای گذشته خبر داده‌اند.

افت ترافیک اینترنت ایران در داده‌های کلادفلر

داده‌های رادار کلادفلر نشان می‌دهد ترافیک اینترنت ایران در هفته گذشته به شدت افت کرده و پرمصرف‌ترین ساعت روز گذشته تنها معادل ۴۱ درصد قله هفتگی بوده است.

بر اساس گزارش پایگاه فناوری دیجیاتو از این داده‌ها، قله ترافیک هفت روز گذشته در ۲۷ مهر ثبت شد. شلوغ‌ترین ساعت روز یکشنبه، ساعت ۱۹ به وقت گرینویچ، تنها ۴۱ درصد همین قله بود.

افت در بازه یک‌ماهه هم دیده می‌شود. قله مصرف ماهانه هشتم مهر ثبت شد و از ۱۲ مهر روند مصرف به روشنی سقوط کرد. قله روز سوم آبان تنها معادل ۳۲ درصد قله ماهانه بود.

علت این کاهش روشن نیست و مقام‌های وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات واکنشی نشان ندادند. کاربران در شبکه‌های اجتماعی از افت کیفیت اینترنت در روزهای گذشته خبر داده‌اند.

رادار کلادفلر کل ترافیک اینترنت ایران را ثبت نمی‌کند و تنها ترافیکی را می‌سنجد که از شبکه این شرکت می‌گذرد. درصدها هم نسبت به قله هر بازه محاسبه می‌شوند، نه مقدار مطلق. با این حال گستردگی شبکه کلادفلر و اینکه بخش بزرگی از سرویس‌های آنلاین از این شبکه استفاده می‌کنند، داده‌هایش را به شاخصی رایج برای شناسایی افت‌ها و اختلال‌ها تبدیل کرده است.

این افت در حالی ثبت شده که سازمان فناوری اطلاعات ایران روز گذشته آمادگی خود را در زمینه قطع اینترنت اعلام کرد و تصمیم‌گیری را بر عهده حاکمیت دانست.

تفاوت وضعیت کنونی با این دو نمونه در یک نکته است. هر دو قطع پیشین همزمان با اعتراض یا جنگ رخ داد و دامنه‌شان قابل اندازه‌گیری و علتشان قابل ردیابی بود، اما افت کنونی تدریجی است، هیچ نهادی مسئولیتش را نپذیرفته و وزارت ارتباطات توضیحی درباره‌اش نداده است.

افت ترافیک اینترنت ایران با قطع کامل تفاوت دارد

این اعداد از ترافیکی به دست آمده‌اند که از زیرساخت کلادفلر عبور می‌کند و مستقیما نشان نمی‌دهند چه درصدی از کاربران ایرانی آفلاین شده‌اند. افت درخواست‌ها ممکن است تحت تاثیر محدودیت دسترسی، اختلال اپراتورها، کاهش مصرف کاربران، تغییر مسیر ترافیک یا کاهش فعالیت خودکار و ربات‌ها قرار گرفته باشد. رادار کلادفلر در زمان نگارش علت مشخصی برای این تغییر اعلام نکرده است.

بررسی شاخص‌های مکمل، تصویر متفاوتی از وضعیت شبکه ارائه می‌کند. داده‌های IODA در ساعات بعد نشان می‌داد تعداد شبکه‌های پاسخ‌گو و مسیرهای BGP ایران در محدوده معمول سه ماهه قرار دارد. پایش «نبض» نیز بر پایه داده‌های کلادفلر و IODA اعلام کرده است که چندین استان نشانه افت غیرعادی ترافیک دارند، اما شواهد موجود از یک سقوط هم‌زمان و سراسری در اتصال شبکه پشتیبانی نمی‌کند.

این تفاوت لزوما به معنای اشتباه بودن داده‌های کلادفلر نیست. کلادفلر تعداد درخواست‌ها و حجم داده عبوری از شبکه خود را می‌بیند، در حالی که IODA بیشتر پایداری مسیرهای اینترنت و پاسخ‌گویی بلوک‌های شبکه را بررسی می‌کند. ممکن است مسیرهای اصلی همچنان فعال باشند، اما دسترسی کاربران به بعضی خدمات، کیفیت اتصال یا حجم استفاده واقعی کاهش پیدا کرده باشد.

پیامد افت اینترنت برای کاربران و کسب و کارها

ادامه روند نزولی می‌تواند برای فروشگاه‌های اینترنتی، درگاه‌های پرداخت، خدمات ابری و کسب و کارهایی که به ارتباط پایدار با سرورهای خارجی وابسته‌اند، هزینه ایجاد کند. کاهش ترافیک همچنین ممکن است به افت بازدید، اختلال در دریافت سفارش، تاخیر در پشتیبانی و دشوار شدن دسترسی به ابزارهای کاری منجر شود؛ هرچند داده فعلی برای محاسبه میزان خسارت اقتصادی کافی نیست.

کاربران بازارهای مالی و رمزارزی نیز در دوره‌های ناپایداری اینترنت با ریسک تاخیر در اجرای سفارش، دریافت نکردن کد ورود و قطع ارتباط با صرافی یا کیف پول روبه‌رو می‌شوند. تا زمانی که اپراتورها یا نهادهای رسمی توضیح فنی منتشر نکنند، نمی‌توان علت افت ثبت شده را به قطعی عمدی، خرابی زیرساخت یا یک رویداد مشخص نسبت داد.

ترافیک شبکه اینترنت ایران کمتر از معمول است

ترافیک ۱۵ دقیقه آخر، ۶۶٪ معمول همان ساعت است.

نمودار ترافیک اینترنت ایران، امروز، در برابر یک روز معمول. ۱ بار کمتر از معمول شد.

  • خط پررنگ: ترافیک واقعی
  • سایه: همین ساعت در ۷ روز قبل (میانه)
  • زرد: کمتر از ۸۰٪ معمول
  • قرمز: کمتر از نصف معمول
  • از ۰:۰۰ تا ۲۰:۴۵ افت شدید؛ کمترینش ۴۱ ٪ معمول.

منبع: Cloudflare Radar · CC BY-NC 4.0 · ترافیک شبکه‌ی ایران (NetFlows)، نسبی

«عادی» را چطور می‌گوییم؟

۱۵ دقیقه آخر را با همین ساعت در هفت روز قبل مقایسه می‌کنیم؛ نه با دیشب، نه با ظهر. ساعت ۳ بامداد همیشه خلوت‌تر از ساعت ۹ شب است و این «کمتر از معمول» نیست.

اگر ترافیک به ۸۰٪ معمول یا بیشتر برسد، «عادی» است؛ بین ۵۰ تا ۸۰٪، «کمتر از معمول»؛ زیر نصف، «افت شدید» و احتمال قطعی گسترده.

از Cloudflare Radar، که ترافیک گذرنده از شبکه‌ی بزرگ کلادفلر را می‌شمارد. بخش بزرگی از سایت‌ها و برنامه‌ها از این شبکه می‌گذرند، ولی نه همه‌شان؛ پس این تصویر بزرگ اینترنت ایران است، نه همه‌ی آن.

یعنی ترافیک ۱۵ دقیقه آخر کمتر از نصف مقدار معمول همین ساعت است. نصف شدن ترافیک در چند دقیقه اتفاق کوچکی نیست. این حالت معمولا یعنی بخش بزرگی از مردم نمی‌توانند به اینترنت جهانی وصل شوند. کلمه‌ی «احتمال» را عمدا گذاشته‌ایم: عدد فقط می‌گوید ترافیک خیلی کم شده؛ اینکه دقیقا چه اتفاقی افتاده، از روی این عدد معلوم نیست.

کلادفلر ترافیک را در بسته‌های ۱۵ دقیقه‌ای جمع می‌کند. یعنی برای هر ۱۵ دقیقه یک عدد دارد که می‌گوید در آن ۱۵ دقیقه چقدر ترافیک از ایران دیده است. ما آخرین بسته‌ای را که کلادفلر منتشر کرده برمی‌داریم. راهنمای کلادفلر درباره‌ی بازه‌های زمانی می‌گوید ریزترین بازه‌اش همین ۱۵ دقیقه است.

اینترنت هر ساعت یک جور است. ساعت ۴ صبح بیشتر مردم خواب‌اند و ترافیک کم است؛ شب‌ها که همه خانه‌اند، ترافیک زیاد است. پس اگر ترافیک ساعت ۴ صبح را با ساعت ۹ شب مقایسه کنیم، همیشه فکر می‌کنیم اینترنت قطع شده. برای همین، عدد الان را فقط با همین ساعت در روزهای قبل مقایسه می‌کنیم.

قدم ۳: میانه، نه میانگین

از این هفت عدد، «میانه» را حساب می‌کنیم. میانه یعنی عدد وسطی: هفت عدد را از کوچک به بزرگ می‌چینیم و چهارمی را برمی‌داریم، که سه عدد از آن کوچک‌ترند و سه عدد بزرگ‌تر.

عدد الان را بر این میانه تقسیم می‌کنیم. اگر نتیجه ۸۰ درصد یا بیشتر باشد، چراغ می‌گوید «عادی». اگر بین ۵۰ تا ۸۰ درصد باشد، «کمتر از معمول». اگر کمتر از ۵۰ درصد باشد، «افت شدید؛ احتمال قطعی گسترده».

کلادفلر: اینترنت ایران پس از ۸۸ روز قطعی هنوز به وضعیت عادی بازنگشته است

گزارش کلادفلر نشان می‌دهد اینترنت ایران پس از ۸۸ روز قطعی به‌ صورت مرحله‌ای بازگشته، اما ترافیک آن هنوز به سطح عادی پیش از خاموشی نرسیده است.

بر اساس این گزارش، قطعی گسترده اینترنت ایران از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد و نزدیک به ۸۸ روز ادامه داشت. در این مدت، بخش عمده کشور تقریباً به‌ طور کامل از اینترنت جهانی جدا شد و داده‌های کلادفلر افت شدید ترافیک HTTP را ثبت کردند.

کلادفلر اعلام کرده است از ۲۶ مه ۲۰۲۶ نخستین نشانه‌های بازگشت اینترنت ایران در داده‌های ترافیکی این شرکت مشاهده شد. یک روز بعد، در ۲۷ مه، حجم ترافیک اینترنت ایران به حدود ۴۰ درصد سطح پیش از قطعی رسید. این شرکت تأکید کرد که این روند با گزارش‌هایی مطابقت داشت که از بازگشت مرحله‌ای و انتخابی اینترنت، نه اتصال هم‌زمان همه کاربران، خبر می‌دادند.

داده‌های Cloudflare Radar نشان می‌دهد در هفته‌های بعد، میزان ترافیک HTTP ایران افزایش بیشتری پیدا کرد و در مقطعی به حدود ۹۰ درصد سطح پیش از قطعی رسید. هرچند، این روند پایدار نبود و ترافیک اینترنت پس از آن کاهش یافت و در حدود ۵۹ درصد سطح پیش از خاموشی تثبیت شد.

کلادفلر معتقد است این عدد نشان‌دهنده بازگشت کامل اینترنت ایران به وضعیت عادی نیست. به گفته این شرکت، سطح فعلی ترافیک تقریباً با میزان ترافیکی برابری می‌کند که در فاصله میان دو دوره قطعی بزرگ، یعنی بین خاموشی ژانویه و قطعی گسترده فوریه، ثبت شده بود. به همین دلیل، اینترنت ایران به آخرین وضعیت پیش از خاموشی بازگشته است و به شرایط عادی و کامل نرسیده است.

به گفته کلادفلر، تغییرات ترافیک اینترنت ایران در این دوره بیش از آنکه تحت تأثیر مسابقات جام جهانی باشد، بازتاب روند بازگشت اینترنت پس از قطعی ۸۸ روزه بود. به همین دلیل، ایران در تحلیل جام جهانی این شرکت به‌ عنوان تنها مورد استثنا شناخته شد.

گزارش فصلی کلادفلر: ترافیک اینترنت ایران به ۵۹ درصد پیش از خاموشی‌ها برگشته است

در بخش مربوط به ایران، نوشته است که از ۲۶ مه (۵ خرداد) نشانه‌هایی از بازگشت اینترنت پس از یک قطعی ۸۸ روزه مشاهده شد. این قطعی از ۲۸ فوریه (نهم اسفند) آغاز شده بود و باعث شد ایران تقریبا به‌طور کامل از شبکه جهانی اینترنت جدا شوند.

حجم ترافیک HTTP حدود ۵۹ درصد سطح پیش از خاموشی تثبیت شد.

بر اساس داده‌های رادار کلادفلر، در ۲۷ مه (۶ خردادماه) ترافیک اینترنت ایران به حدود ۴۰ درصد سطح پیش از قطعی بازگشت. این شرکت اعلام کرده است که دسترسی کاربران در ایران به‌صورت تدریجی برقرار شده و اتصال‌ آن‌ها به‌مرور بازگشته است.

نکته جالب مورد اشاره کلادفلر این است که در این مدت حجم ترافیک HTTP در مقطعی تا ۹۰ درصد سطح پیش از قطعی افزایش یافت اما در ادامه حدود ۵۹ درصد سطح پیش از خاموشی تثبیت شد.

با استنباط از این گزارش می‌توان گفت ۲۷ مه (۶ خرداد ۱۴۰۵) یک روز بعد از شروع بازگشت اینترنت، ترافیک به ۴۰ درصد سطح قبل از قطعی رسید. یعنی حجم داده‌های ردوبدل‌شده در شبکه حدود ۴۰ درصد مقدار معمول قبل از خاموشی بود. بعد از آن ترافیک HTTP تا ۹۰ درصد سطح قبل از قطعی بالا رفت. سپس دوباره کاهش یافت.

ترافیک شبکه اینترنت ایران کمتر از معمول است

ترافیک ۱۵ دقیقه آخر، ۶۶٪ معمول همان ساعت است.

نمودار ترافیک اینترنت ایران، ۷ روز گذشته، در برابر یک روز معمول. ۱ بار کمتر از معمول شد.

  • خط پررنگ: ترافیک واقعی
  • سایه: همین ساعت در ۷ روز قبل (میانه)
  • زرد: کمتر از ۸۰٪ معمول
  • قرمز: کمتر از نصف معمول
  • چهارشنبه ۲۹ مهر، از ۱۲:۳۰، ۴ روز و ۹ ساعت افت شدید؛ کمترینش ۴۱ ٪ معمول.

منبع: Cloudflare Radar · CC BY-NC 4.0 · ترافیک شبکه‌ی ایران (NetFlows)، نسبی

«عادی» را چطور می‌گوییم؟

۱۵ دقیقه آخر را با همین ساعت در هفت روز قبل مقایسه می‌کنیم؛ نه با دیشب، نه با ظهر. ساعت ۳ بامداد همیشه خلوت‌تر از ساعت ۹ شب است و این «کمتر از معمول» نیست.

اگر ترافیک به ۸۰٪ معمول یا بیشتر برسد، «عادی» است؛ بین ۵۰ تا ۸۰٪، «کمتر از معمول»؛ زیر نصف، «افت شدید» و احتمال قطعی گسترده.

آخرین خبرها

مطالب مرتبط