طوفان گرانی در مسیرهای دریایی: جنگ جهانی، قیمت حملونقل را ۸۰ درصد بالا برد؟
تلاطم در مسیرهای آبی: جنگ جهانی، قیمت حملونقل را تا مرز ۸۰ درصد افزایش داد
از زمانی که درگیریهای نظامی در منطقه آغاز شد، نبض بازار حملونقل دریایی با تلاطمی بیسابقه به تندتر شدن زده و نرخهای لحظهای جابجایی کانتینرها شاهد رشدی حدود 80 درصدی بودهاند. این جهش قیمتی، چشمانداز تجارت جهانی را با ابهاماتی جدی مواجه کرده است.
به گزارش اقتصادآنلاین و به نقل از ایرنا، این افزایش چشمگیر در حالی رخ داده که میزان تجارت از مسیر استراتژیک تنگه هرمز به دلیل ناآرامیهای فزاینده ناشی از اقدامات نظامی، تا ۹۰ درصد کمتر از حد معمول شده است. این اختلال گسترده، جریان تجارت را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
ریشههای گرانی: از تنگه هرمز تا هزینههای سوخت
کارشناسان معتقدند که این جنگ، علاوه بر تنگه هرمز، موجب افزایش مداوم نرخ کانتینرهای حملونقل در بازار لحظهای شده است. این وضعیت با افزایش هزینههای سوخت کشتیها و اعمال عوارض سوخت اضافی، تشدید یافته و فشار مضاعفی را بر تعرفههای حمل وارد کرده است.
تغییر مسیر تجارت دریایی در دریای سرخ نیز به طولانیتر شدن زمان حمل و نقل و تحویل کالا منجر شده است. این امر، واردکنندگان را وادار کرده تا برای جبران تأخیرها، سفارشهای خود را زودتر از موعد ثبت کنند.
رشد خیرهکننده شاخص جهانی کانتینر
مؤسسه تحقیقاتی دریایی دروِر (Drewry) اعلام کرده است که شاخص جهانی کانتینر (WCI) برای یک کانتینر ۴۰ فوتی تا چهارم ژوئن به ۳۳۴۴ دلار رسیده است. این رقم در مقایسه با ۱۸۹۹ دلار در ۲۶ فوریه، افزایشی چشمگیر و نگرانکننده را نشان میدهد.
با نزدیک شدن به صدمین روز از آغاز درگیریها، نرخهای حمل کانتینری به سطوح مشابه سال گذشته نزدیک میشوند. سال گذشته، این نرخها در دوازدهم ژوئن ۲۰۲۵ به ۳۵۴۳ دلار رسیده بودند که نشاندهنده بازگشت روند صعودی شدید است.
مسیرهای تجاری در کانون بحران
این افزایش قیمتها عمدتاً ناشی از رشد نرخ در مسیرهای تجاری ترانس-پاسفیک (اقیانوس آرام) و آسیا-اروپا و همچنین کاهش ظرفیت حمل به دلیل توقف کشتیهای کانتینری در تنگه هرمز است. این عوامل دست به دست هم دادهاند تا شاهد چنین جهش قیمتی باشیم.
نرخ لحظهای حمل یک کانتینر ۴۰ فوتی از شانگهای به نیویورک از زمان آغاز جنگ، ۹۸ درصد افزایش یافته و به ۵۵۰۵ دلار رسیده است. همچنین، نرخ حمل در مسیر شانگهای-لسآنجلس در همین دوره ۱۰۸ درصد رشد کرده و به ۴۵۶۵ دلار رسیده است.
عوامل فراتر از تنگه هرمز: تعرفهها و رویدادهای جهانی
علاوه بر اختلالات تنگه هرمز، عوامل دیگری نیز در افزایش قیمتها نقش داشتهاند. شرکتها با پیشبینی اجرای تعرفههای جدید آمریکا از ماه ژوئیه، اقدام به ثبت زودتر سفارشهای خود کردهاند. همچنین، نزدیک شدن به جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، تقاضا برای حملونقل کالا را افزایش داده است.
نرخ لحظهای حمل کالا از شانگهای به روتردام نیز از زمان آغاز جنگ، ۷۱ درصد افزایش یافته و به ۳۵۷۰ دلار رسیده است. این نشاندهنده گسترده بودن تأثیر این بحران در مسیرهای مختلف تجاری است.
هزینههای جنگ: از فشار بر ایران تا رکود جهانی
جنگهایی که با هدف افزایش فشار بر کشورها آغاز میشوند، اکنون به یکی از عوامل تشدید نااطمینانی در اقتصاد جهانی تبدیل شدهاند. از جهش بدهی جهانی تا افزایش هزینه شرکتهای بینالمللی و رشد تورم، مجموعهای از شاخصها نشان میدهد که هزینههای این درگیریها فراتر از میدان نبرد است.
گزارشهای اولیه حاکی از آن است که جنگهای اخیر دستکم ۲۵ میلیارد دلار هزینه اضافی به شرکتهای سراسر جهان تحمیل کرده است. بسیاری از شرکتهای بینالمللی، این درگیریها را به عنوان یکی از عوامل اصلی در تصمیمات اقتصادی اخیر خود ذکر کردهاند.
پیامدهای اقتصادی: از کاهش تولید تا تعلیق برنامهها
افزایش قیمت محصولات، کاهش تولید، تعلیق برنامههای توسعهای، توقف بازخرید سهام و کاهش پرداخت سود سهام، تنها بخشی از اقداماتی است که شرکتها برای مقابله با آثار اقتصادی جنگ در پیش گرفتهاند. این موضوع نشان میدهد که هزینههای جنگ تنها به بودجه دولتها یا بازار انرژی محدود نمیشود.
بلکه مستقیماً بر فعالیت بنگاههای اقتصادی، سرمایهگذاری و اشتغال نیز اثرگذار است و تبعات بلندمدتی را برای اقتصاد جهانی به همراه دارد.
