زنگ خطر در پایتخت: انبار سوخت در آستانه فاجعه و گسل ری در کمین تهران؟

هشدار جدی درباره تهدیدات دوگانه در پایتخت

پایتخت‌نشینان در معرض دو تهدید بزرگ و حیاتی قرار گرفته‌اند: خطر انفجار و آتش‌سوزی در انبار‌های سوخت واقع در دل مناطق مسکونی و احتمال فعال شدن گسل‌های زلزله‌خیز اطراف تهران. این دو موضوع، زنگ خطری جدی برای مدیریت بحران و شهرسازی در پایتخت به شمار می‌رود.

به نقل از مهر، علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، با انتقاد از استقرار انبار‌های نفت در مناطق مسکونی، به حمله اخیر به سه مخزن سوخت در شهرری، شهران و سوهانک اشاره کرد. در این حادثه که در شب ۱۶ اسفند ماه رخ داد، حدود ۱۹.۵ میلیون لیتر سوخت آزاد شد و تهران را تا آستانه یک فاجعه زیست‌محیطی و احتمال باران اسیدی پیش برد.

فاجعه زیست‌محیطی در کمین تهران

نصیری توضیح داد که انبار نفت شهران، به دلیل پیگیری‌های سال‌ها پیش، زودتر مدیریت شد. اما متأسفانه، گسترش بی‌رویه شهرسازی باعث شده تا مخازن نفتی که در سال ۱۳۵۳ احداث شده بودند، اکنون در مجاورت مناطق مسکونی قرار گیرند. این وضعیت، پایتخت را در معرض خطرات جبران‌ناپذیری قرار داده است.

ابعاد زیست‌محیطی این حملات نگران‌کننده است؛ گزارش‌ها حاکی از رهاسازی ۱۹.۵ میلیون لیتر سوخت، انتشار حدود ۶۰۰ هزار کیلوگرم آلاینده و ۴۷ میلیون تن گاز‌های گلخانه‌ای است. تهران در آستانه باران اسیدی قرار گرفت که خوشبختانه با مساعدت باد و باران، از وقوع آن جلوگیری شد.

درخواست از وزارت نفت و چشم‌انداز جایگزین

رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران تهران خواستار خودداری وزارت نفت از بازسازی انبار‌های نفتی در مکان فعلی شد. وی تاکید کرد که مدیریت شهری آمادگی دارد با همکاری پدافند غیرعامل، مکان‌هایی جایگزین را معرفی کند که هم از نظر زیست‌محیطی و پدافندی استاندارد باشند و هم چابکی لازم برای تأمین سوخت پایتخت را داشته باشند.

گسل ری؛ تهدیدی جدی برای تهران

در بخش دیگری از سخنان خود، نصیری به نصب لرزه‌نگار‌های جدید در عمق ۵۰ تا ۱۰۰ متری زمین اشاره کرد. این تجهیزات پیشرفته، از جمله در پارک نهج‌البلاغه، با دقت بالا تأیید کرده‌اند که گسل ری کاملاً فعال است. علاوه بر این، گسل شمال تهران و گسل‌های دوقلوی شمال و جنوب ری نیز فعال هستند.

یافته‌های جدید برخلاف تصورات قبلی، نشان می‌دهد که گسل‌های اطراف تهران فعال بوده و رعایت دقیق ضوابط شهرسازی برای جلوگیری از فجایع احتمالی، امری حیاتی است. فعال بودن این گسل‌ها، ریسک وقوع زلزله‌ای مخرب در پایتخت را افزایش می‌دهد.

توزیع نامتوازن پایگاه‌های بحران

نصیری همچنین به توزیع ناعادلانه امکانات بحرانی در شهر تهران اشاره کرد. برخلاف سایر حوزه‌ها که شمال شهر از امکانات بیشتری برخوردار است، در مدیریت بحران وضعیت معکوس است. به دلیل بالا بودن قیمت زمین در شمال، پایگاه‌های مدیریت بحران بیشتر در جنوب شهر توسعه یافته‌اند.

حدود ۳۸ تا ۴۰ پایگاه بحران در تهران کمبود وجود دارد، به خصوص در مناطق ۱، ۳، ۶ و ۷ که با کمبود جدی مواجه هستند. وی تاکید کرد که این پایگاه‌ها برای اسکان مردم طراحی نشده‌اند؛ ۱۱۲ پایگاه موجود، حتی در صورت فعال شدن کامل، تنها قادر به پوشش بیش از ۳ هزار خانوار خواهند بود، در حالی که تهران بیش از سه میلیون خانوار دارد. این مراکز در وهله اول برای فرماندهی محلی، سازماندهی و اعزام تجهیزات امدادی طراحی شده‌اند.